Hermitage
VI
Mua vé

Đồng hồ chim công Bảo tàng Hermitage (Cung điện Mùa Đông)

Đồng hồ chim công (nhiều người Việt còn gọi là đồng hồ con công) là một cỗ máy tự động mạ vàng thế kỷ 18 và là một trong những hiện vật ngoạn mục nhất của Hermitage. Đến đúng thời khắc, những con chim bằng đồng sống dậy: con cú xoay đầu giữa tiếng chuông reo, con công xoè và xoay chiếc đuôi lấp lánh, con gà trống cất tiếng gáy. Cơ chế đã chạy hơn hai thế kỷ — đây là cỗ máy tự động lớn nhất cùng loại còn hoạt động được đến ngày nay.

Khi nào đồng hồ chim công hoạt động

Đồng hồ chỉ được cho chạy theo lịch, không phải liên tục, để bảo vệ cơ chế quý hiếm. Theo lịch năm 2026, đồng hồ chim công được lên dây vào thứ Sáu khoảng 19:00: một nhân viên bảo quản quay tay và các hình chuyển động. Màn trình diễn kéo dài vài phút và luôn thu hút đông người — hãy tới sớm và đứng ở chỗ nhìn rõ con công, con cú và con gà trống.

Lịch lên dây thỉnh thoảng thay đổi. Hãy xác nhận ngày và giờ trên trang web chính thức của bảo tàng trước khi đi.

Cơ chế hoạt động thế nào

Cỗ máy có bốn bộ máy: một cho đồng hồ và ba để làm các hình cử động. Toàn bộ diễn ra quanh một cây sồi mạ vàng có lá và quả đấu, giữa những cành có sóc ngồi, ốc sên bò và chuồn chuồn bay. Trình tự mô phỏng một ngày trôi qua:

  1. con cú thức trước — biểu tượng của đêm — và chuông trên lồng nó reo lên;
  2. rồi con công xoè đuôi và xoay — ngày và mặt trời;
  3. cuối cùng con gà trống gáy — buổi sáng đã đến.

Mặt đồng hồ được giấu trong mũ một cây nấm dưới chân con gà trống, và số giây được đếm bằng một con chuồn chuồn trên chính chiếc mũ nấm đó — chi tiết mà nhiều khách bỏ lỡ.

Lịch sử

Đồng hồ được chế tác tại London vào những năm 1770 trong xưởng của thợ máy người Anh James Cox (thợ cả Friedrich Jury cũng góp phần). Công tước Grigory Potemkin biết đến các cỗ máy của Cox khoảng năm 1777 và mua đồng hồ chim công làm quà tặng Nữ hoàng Ekaterina II (Catherine Đại đế). Đồng hồ về tới Saint Petersburg năm 1781, ở tình trạng tháo rời và hư hại; nhà cơ khí tự học tài ba người Nga Ivan Kulibin đã ráp lại và cho chạy (khoảng năm 1791). Nó chạy liên tục kể từ đó.

Vì sao đáng chú ý

Đồng hồ chim công không chỉ là một chiếc đồng hồ: đó là một cỗ máy tự động thế kỷ 18 hiếm hoi còn sót lại ở quy mô lớn, và gần như độc nhất vì vẫn chạy bằng cơ chế nguyên bản, chưa bao giờ bị thay. Thời Ekaterina II, những “món đồ chơi triết học” như vậy kết hợp kỹ nghệ tân tiến với sự xa hoa và niềm say mê thời Khai sáng với sự sống cơ khí — rất ít món còn nguyên vẹn, chứ chưa nói đến còn chạy được.

Nên để ý điều gì

Nằm ở phòng nào

Đồng hồ đặt tại Phòng Pavilion (phòng 204) thuộc Tiểu Hermitage — một gian phòng sáng, thanh nhã nhìn ra Vườn Treo, với cột trắng, sàn khảm và đài phun “giọt lệ”. Dùng sơ đồ bảo tàng để tìm phòng.

Lân cận

Phòng Pavilion là điểm dừng bắt buộc trong lịch trình một ngày. Từ đây dễ dàng tới phòng Leonardo da Vinci (Madonna Litta, phòng 214) và phòng Rembrandt (Sự trở về của đứa con hoang đàng, phòng 254).

Câu hỏi thường gặp

Đồng hồ chim công được lên dây khi nào (2026)? Theo lịch, vào thứ Sáu khoảng 19:00. Giờ có thể thay đổi — hãy xác nhận trên trang chính thức.

Đồng hồ con công ở phòng nào? Phòng Pavilion (phòng 204) thuộc Tiểu Hermitage, tầng một.

Đồng hồ có thật sự chạy không? Có. Cơ chế còn nguyên và được lên dây bằng tay theo lịch; những lúc khác cỗ máy đứng yên để bảo tồn.

Ai làm ra chiếc đồng hồ? Xưởng của James Cox ở London (những năm 1770); đồng hồ về Nga cho Ekaterina II và được Ivan Kulibin ráp lại.